خونریزی لثه

خونریزی لثه و عفونت آن از مواردی است که برخلاف تصور عموم تنها با پیشگیری از پوسیدگی دندان نمی‌توان از بروز آن جلوگیری کرد. در واقع باید گفت که سلامت دهان علاوه بر دندان‌ها، به لثه نیز مربوط می‌شود و به همین دلیل باید همان مقدار که به سلامت دندان توجه می‌شود، مراقبت از لثه را نیز جدی گرفت.  خون ریزی لثه چیست و چگونه ایجاد می‌شود؟ علائم عفونت و خونریزی لثه و علل آن، عوارض عدم درمان خونریزی لثه و… از مواردی است که در این مطلب به آن خواهیم پرداخت.

خون ریزی لثه چیست و چگونه ایجاد می شود؟

خونریزی و عفونت لثه در اکثر مواقع نشان‌ دهنده بروز یکی از بیماری‌های مربوط به لثه می‌باشند. اما گاها نیز این علائم ممکن است در پی مواردی مثل استفاده از نخ دندان، مسواک زدن به شکل اشتباه و عوامل این چنینی که ممکن است به لثه آسیب بزند، اتفاق بیفتد. توصیه می‌شود در صورت مشاهده مشکلات و عوامل  تهدید کننده سلامت دهان، فورا به دندانپزشک مراجعه شود چرا که در طولانی مدت این موارد ممکن است مشکل ساز شوند.

علائم عفونت و خون ریزی لثه چیست؟

عفونت و خونریزی لثه ممکن است علائم بسیاری را در بر بگیرند اما شایع ترین علائم مربوط به آن‌ها عبارتند از:

• انتشار بوی بد از دهان
• خونریزی در پی مسواک زدن
• خونریزی در پی استفاده از نخ دندان
• افتادن و یا از دست رفتن دندان 
• تغییر رنگ طبیعی لثه‌
• التهاب و دردناک بودن لثه
• پسروی یا عقب رفتگی لثه

علل عفونت و خون ریزی لثه چه هستند؟

همانطور که اشاره شد عفونت و خون ریزی لثه می‌توانند موارد بسیاری از سلامت دندان تا بیماری‌هایی مثل پریودنتیت را در بر بگیرند. بنابراین نمی‌توان برای این موضوع یک علت اختصاصی در نظر گرفت. برخی از دلایل شایع خون‌ ریزی لثه عبارتند از:

التهاب لثه

 التهاب لثه ممکن است در پی برخی موارد مثل باقی ماندن پلاک دندان روی خط لثه اتفاق بیفتد. پلاک‌ها همان ذرات ریز و باکتری‌ها می‌باشند که در صورت عدم توجه به سلامت دندان و مسواک زدن، به دندان چسبیده و باعث تورم بافت لثه می‌شوند.

پریودنتیت

 عدم درمان التهاب لثه ممکن است باعث بروز بیماری پریودنتال یا پریودنتیت شود. در واقع باید گفت زمانی که التهاب لثه پیشرفته شود و باکتری‌ها گسترش یابند، ممکن است مواردی مثل شل شدن و جدایی استخوان دندان از لثه اتفاق بیفتد که از علائم بیماری پریودنتال است.

دیابت

افراد مبتلا به دیابت در مقایسه با افراد عادی بیشتر در معرض ابتلا به عفونت و خونریزی لثه می‌باشند. دلیل این موضوع می‌توان سیستم ایمنی ضعیف و ناتوانی کم‌تر آن‌ها در مبارزه با باکتری‌های دهان باشد. در ادامه باید گفت که در صورت بروز التهاب لثه در افراد دیابتی و  در نهایت ایجاد زخم لثه در آن‌ها، بهبودی برای این افراد به علت سطح بالای گلوکز خون سخت‌تر است.

لوسمی

لوسمی یا سرطان خون نیز می‌تواند یکی از دلایل بروز خون‌ریزی لثه باشد. پلاکت خون افراد مبتلا به لوسمی نسبت به حد استاندارد پایین‌تر بوده و این موضوع می‌تواند در فرآیند لخته شدن خون مشکلاتی را ایجاد کند، تا جایی که این افراد ممکن است چندین بار خونریزی لثه را تجربه کنند.

ترومبوسیتوپنی

ترومبوسیتوپنی که یک بیماری مربوط به کاهش پلاکت خون است نیز می‌تواند باعث مشکلاتی در فرآیند اختلال خون شود و در نهایت بهبود خونریزی از لثه را سخت‌تر کند.

هموفیلی

عمده مشکلات افراد مبتلا به هموفیلی اختلال در انعقاد خون می‌باشد. این موضوع سبب شده تا با یک آسیب کوچک به لثه در این افراد، خون‌ریزی‌های غیر معمولی در این قسمت رخ دهد.

کمبود ویتامین C

ویتامین C در ترمیم و رشد بافت‌ها نقش مهمی دارد. این ویتامین از یک طرف به التیام زخم‌ها کمک کرده و از طرف دیگر سبب استحکام و تقویت استخوان‌های فک و دندان‌ها می‌گردد.  از عوارض کمبود این ویتامین  به مرور زمان می‌توان به التهاب و در نهایت خونریزی و عفونت لثه اشاره نمود.

 کمبود ویتامین K

یکی از دلایل خونریزی شدید لثه می‌تواند کمبود یا کاهش سطح ویتامین K در بدن باشد. نقش مهم ویتامین K  در بدن انعقاد خون بوده و عدم جذب کافی این ویتامین از طریق رژیم غذایی مشکلات عدیده‌ای را در پی خواهد داشت.

بی نظمی دندان‌ها

بی نظمی دندان‌ها ممکن است مانع رعایت سلامت دندان به صورت صحیح شود. به عنوان مثال گاها کج بودن دندان‌ها موجب می‌شود تا فرد نتواند به شکل درست مسواک بزند و این موضوع فضا را برای عفونت و التهاب لثه آماده می‌کند.

التهاب لثه در بارداری

نوسانات هورمونی در پی بارداری ممکن است عوارضی مثل التهاب و خونریزی لثه را در پی داشته باشد. 

استفاده از داروهای رقیق کننده خون

داروهای مثل هپارین، وارفارین و آسپرین که باعث می‌شوند خون از حالت عادی خود رقیق‌تر شود، می‌توانند یکی از دلایل افزایش شدت خون‌ریزی لثه باشند.

استفاده از پروتز و دندان مصنوعی

پروتز و دندان مصنوعی اگر به شکل درستی روی لثه قرار نگیرند، می‌توانند منشا خونریزی و عفونت لثه باشند.

روش های پیشگیری از عفونت و خونریزی لثه

برای جلوگیری از بروز عفونت دندان و خونریزی لثه لازم است در درجه اول بهداشت دهان جدی گرفته شود. مواردی که می‌توانند به رعایت بهداشت دهان کمک کنند عبارتند از:

رعایت شیوه درست مسواک زدن

مسواک زدن گام اول در از بین بردن پلاک‌های دندانی است. باید گفت هنگامی که پلاک‌های دندانی از بین نروند، در اثر تماس باکتری‌های ناشی از این پلاک‌‌ها اسید تولید خواهد شد که این اسید مشکلاتی را برای سلامت دهان و دندان به وجود می‌آورد.

استفاده از نخ دندان

 از آنجایی که مسواک زدن نمی‌تواند پلا‌ک‌های دندانی را به طور کامل از بین ببرد، برای جلوگیری از رشد باکتری‌ها الزاما باید بعد از مسواک زدن از نخ دندان استفاده نمود.

استفاده از دهان شویه

دهان شویه به عنوان یک ضدعفونی کننده دهان، با وجود این که نمی‌تواند جای مسواک زدن را بگیرد اما می‌تواند تا حد زیادی ابتلا به بیماری‌های مربوط به لثه جلوگیری کند.

 جرم گیری دندان

پلاک‌های سخت دندان با استفاده از جرمگیری دندان از بین خواهد رفت و این موضوع می‌تواند تا حد زیادی به پیشگیری از بروز عفونت و ابتلا به بیماری‌هایی مثل پریودنتیت کمک کند.

رعایت رژیم غذایی مناسب

برای سلامت دندان و دهان باید توجه ویژه‌ای به رژیم غذایی در طول روز داشت. توصیه می‌شود که مصرف قند و نشاسته در طول روز به کمترین میزان خود برسد و در مقابل غذاهایی که حاوی ویتامین C و K هستند در رژیم غذایی گنجانده شود.

درمان خونریزی و عفونت لثه چگونه است؟

درمان خونریزی های لثه از طریق رعایت دقیق بهداشت دهانی و دندانی آغاز می شود. برای این منظور، مسواک زدن به صورت منظم و استفاده از نخ دندان بسیار حیاتی است. این اقدامات به کاهش پلاک دندان و جلوگیری از بیماری های لثه مانند پریودنتال کمک می کنند. البته باید توجه شود که زمانی که علائم ناشی از عفونت لثه ادامه دار شد، لازم است به یک دندانپزشک مراجعه شود. دندانپزشکان با بررسی دقیق وضعیت دهان و دندان، می‌توانند درمان موثر را مشخص کنند. اگر عفونت و یا خونریزی لثه شدید باشد، ممکن است به تشخیص دندانپزشک درمان به اندازه ۲ الی ۳ جلسه ادامه پیدا کند. همچنین در برخی موارد نیز برای ترمیم لثه ممکن است نیاز به انجام جراحی باشد.

اگر عفونت لثه را درمان نکنیم چه می شود؟

اگر عفونت لثه در مرحله خفیف درمان نشود، ممکن است پیشرفت کند و مشکلاتی مثل پریودنتیت را در پی داشته باشد. در پریودنتیت عفونت به بافت‌های اطراف استخوان دندان رسیده و سبب تخریب آن‌ها می‌گردد. باید گفت اگر درمان به موقع پریودنتیت جدی گرفته نشود، فاصله بین لثه و دندان افزایش یافته و فضایی برای تجمع ذرات ریز غذا و رشد باکتری‌ها آماده می‌شود که سبب تشدید عفونت و تحلیل استخوان فک خواهد شد.

چه زمانی باید نگران خونریزی لثه شویم؟

در صورت مشاهده خونریزی لثه پس از هربار نخ دندان کشیدن و یا مسواک زدن، باید این موضوع جدی گرفته شود. چرا که ممکن است این موضوع  زنگ خطر ابتلا به یکی از بیماری‌های لثه مثل پریودنتیت باشد. همچنین در این صورت لازم است به دندانپزشک جهت بررسی و معاینه دقیق دهان و دندان مراجعه شود.

سخن پایانی

خونریزی و عفونت لثه یکی از مشکلات رایجی است که تقریبا همه افراد با آن روبرو شده اند. این مشکلات می تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. یکی از اصلی ترین دلایل آن بیماری پریودنتال است که موجب التهاب شدید لثه می شود. همچنین تشکیل پلاک دندان می تواند به ورم لثه و خونریزی منجر شود.

برای حفظ سلامت دهان و لثه خود، مهم است که حداقل هر شش ماه یکبار به دندانپزشک مراجعه کنید. او می تواند وضعیت دندان ها و لثه شما را مورد بررسی قرار داده و در صورت نیاز، دندان ها را تمیز و پلاک را برطرف کند تا از بروز عفونت و خونریزی لثه جلوگیری شود.

سوالات متداول

وجود عفونت لثه با بوی بد دهان خطرناک است؟

عفونت لثه همراه با بوی بد دهان یک وضعیت خطرناک است. بوی بد دهان گاهی ناشی از بیماری پریودنتال بوده که شامل آسیب و خونریزی های لثه است. در این وضعیت باکتری ها روی دندان پیشرفت کرده و باعث ایجاد سموم می شوند که این سموم بوی بد دهان را در پی خواهند داشت.

دلیل خونریزی های لثه در خواب چیست؟

در حین خواب ممکن است دندان‌ها به صورت غیر ارادی روی هم ساییده شوند که در نهایت این ساییدگی روی لثه فشار ایجاد می‎‌کند و باعث بروز خونریزی لثه خواهد شد.

خونریزی های لثه از علائم عفونت لثه است؟

خونریزی‌های لثه ممکن است یک نشانه از عفونت و بیماری لثه باشد. اما باید توجه داشت که این خونریزی ممکن است نتیجه استفاده نادرست از مسواک و نخ دندان هم باشد.